Biraz da Spordan Söz Edelim: Peki Neden “UEFA Şampiyonlar Ligi, NFL Süper Kupa’ya Karşı”?
Geçen seneden beri arada sırada kendi kendime hayal kuruyorum: Şampiyonlar Ligi ile Süper Kupa futbolcuları bir reklam filminde bir araya gelse sizce de çılgınca olmaz mıydı? Bu gerçekleşmese bile, bu iki farklı dünyanın ve iki farklı ligin karşılaştırmasını konu alan bir blog yazısı paylaşmaya karar verdim.
Yalnız şunun altını çizerek belirtmek isterim: Bu yazıda, 16 Eylül 2014 tarihinde US Soccer Players adlı web sitesinde J. Hutcherson tarafından kaleme alınan makaleyi çevirerek paylaşacağım. Ayrıca, "Geleneksel futbolu anlıyoruz fakat Amerikan Futbolunu anlayamıyoruz; nasıl oynanır, kuralları ve skor sistemi nasıldır?" derseniz diye, blog yazımın en altına üç farklı kaynaktan oluşan “burayı tıklayınız” bağlantıları ekleyeceğim. Karşılaştırma için şimdiden iyi okumalar…
Televizyon
NFL'in herkesten daha iyi yaptığı şeylerden biri, ülke çapında izleyicileri ekrana kilitleyen özel maçlara (prime time) büyük bir ilgi yaratabilmesidir. Pazar ve Pazartesi geceleri artık diğer televizyon yayınları pek ilgi görmüyor. NFL, ABD genelinde yayın yapan TV programlarına yalnızca tek bir maçla üçüncü bir geceyi daha eklemeye çalışıyor. Perşembe yayınları işe yarasa da yaramasa da CBS, izleyicileri çekeceği varsayımıyla bu işe çok para harcıyor.
İşte NFL'in ABD'deki büyüklüğü… CBS, futbola yer açmak için en iyi sitcom dizisini bile başka bir geceye taşıyabiliyor. Çünkü insanlar bu maçları izlemek istiyor ve NFL bunu olabildiğince kolaylaştırıyor.
 |
| Bir Süper Kupa Devre Arası Örneği: Adam Levine (Maroon 5 Grubu) Maç Arası Gösterisi'nde konser verirken... |
Şampiyonlar Ligi’ne gelince… Final hariç tüm maçlar ABD'deki mesai saatleri içinde oynanıyor. Bu durum, canlı yayın izleyici kitlesini ciddi şekilde sınırlandırıyor. Banttan (tekrar) maç yayınları eskiden yaygındı ancak artık ABD’de durum böyle değil; izleyiciler maçlara anlık ilgi gösteriyor. İnsanlar bir süredir ABD televizyonlarında canlı futbol saltanatının sona erdiğini öne sürse de, bunun gerçekleştiğine dair hiçbir kanıt yok.
Yayın planlamasının yarattığı en büyük zorluk, izleyiciler için tek bir buluşma noktasının olmaması. NBC Sports, ulusal kanalda bir Cumartesi Prömyer Ligi (Premier League) maçı yayınlayarak böyle bir nokta yaratmaya çalışıyor. Görünürlüğün artması, projenin başarılı olması için ihtiyaç duyulan izleyici sayısını da artırır. Fox kanalı da Premier Lig haklarına sahipken aynı şeyi denemişti. Ancak final haricindeki hiçbir Şampiyonlar Ligi maçı için böyle bir seçenek söz konusu değil. Olimpiyatlar hariç, maçların aynı gün banttan verilmesi stratejisi artık sporda işe yaramıyor.
 |
| Bir Şampiyonlar Ligi Devre Arası Örneği: Dua Lipa Kiev'de Maç Arası Gösterisi'nde konser verirken... |
Takım Lige Karşı…
NFL'in ana yayın kuşağı maçlarında reyting rekorları kırabilmesi, diğer takımların taraftarlarının da bu maçları izlemeye istekli olmasından kaynaklanıyor. Bu durum Şampiyonlar Ligi'nin de bir parçası; zira bu genel izleyici ilgisine göre tasarlanmış bir turnuva. Aksi halde onlar da Avrupa Ligi ile aynı sorunlardan muzdarip olurdu. Taraftarlığın kesinlikle bir etkisi var ancak büyük bir kulübün diğer bir büyük kulüple karşılaşması başlı başına bir cazibe merkezidir. Bu durum özellikle ABD gibi denizaşırı bir pazar için geçerlidir.
Tanınmış takımların birbirleriyle oynaması, ABD'deki ilgiyi artıran bir unsurdur. Bunu her yaz düzenlenen Avrupa kulüp turnelerinde de görüyoruz. Şampiyonlar Ligi, tanınmış Avrupa kulüpleri için bir "süper lig" boşluğunu dolduruyor ve ABD'deki ana spor meraklılarını da tam olarak bu noktada yakalıyoruz.
Şampiyonlar Ligi ise Süper Kupa’ya Karşı…
İş ve Ticaret
Şampiyonlar Ligi için NFL benzeri bir iş modelinin uygulanması imkânsızdır, çünkü Şampiyonlar Ligi aslında gerçek bir lig değildir. Bir yönetim organı tarafından düzenlenen bir turnuvadır. Yine de bu durum, UEFA'nın kuralları ihlal eden kulüpleri Avrupa kupalarından men etme tehdidiyle Finansal Fair Play'i dayatmasına engel olmadı. Ancak bu, bir iş modelinin yalnızca tek bir yönüdür ve oldukça kısıtlayıcıdır.
UEFA, Avrupa’nın seçkin kulüplerine nasıl işleyeceklerini doğrudan dikte edemez; aksi takdirde bu durum kulüpler ile UEFA arasındaki bölünmeyi körükler. Bağımsız bir süper lig kurma tehdidi her zaman masada duruyor. UEFA, yarattığı bu son derece kazançlı turnuvayı bozmadan, bu tehdidin etrafından ustaca manevra yapmak zorundadır.
NFL ise iyisiyle kötüsüyle tamamen kendi istediğini yapar. Bir üst yönetim organı, rakip ligleri veya gerçek bir dünya şampiyonası statüsü yoktur. Kapalı bir sistem olduğundan transfer ücretleri veya ağır garantili sözleşmelerin yükünü taşımaz. NFL'in ticari anlamda yarattığı sistem kendi ekonomisini yönlendirir. Hiçbir NFL takımı – kadroları çok daha geniş olmasına rağmen – elit Avrupa futbol takımlarının ödediği astronomik tutarları ödemez.
NFL'in Avrupa'ya öğretebilecekleri yalnızca gerçek bir lig formatı için geçerlidir, zira NFL bir turnuva işi yapmaz. Bu durum ancak elit Avrupa kulüpleri gerçekten bir Avrupa ligi kurmayı seçtiğinde değişebilir. Avrupa'nın seçkin kulüpleri her hafta sonu birbirleriyle oynamaya başladığında, hem oyunun yapısı hem de NFL ile olan bu karşılaştırma baştan aşağı değişecektir.
Kişisel Yorumlarım
Açıkça yazmam gerekirse spora pek ilgim yok. Ancak yaklaşık 7-8 yıldır yavaş yavaş Amerikan Futbol Ligi’nin "Süper Kupa" finaline ilgi duymaktayım. Bu ilginin sebebi ise; en başta da belirttiğim gibi, çok sevdiğim Transformers, Hızlı ve Öfkeli (Fast & Furious) ve Yenilmezler (The Avengers) gibi film serilerinden bazılarının, bu final maçına özel spotlarının veya fragmanlarının yayınlanması. Bu durum, tıpkı benim gibi birçok hayranın heyecanını bir kat daha artırıyor. Bu yüzden okuyucularıma birkaç cümle yazma gereği duydum. Sizce bu karşılaştırma yazısında NFL Süper Kupa mı, yoksa UEFA Şampiyonlar Ligi mi haklı? Yorum sizin…
Amerikan Futbolu hakkında bilgi almanız için 3 farklı kaynaktan birini seçerek okuyabilirsiniz: Fanatik, Bilgihanem, BilgiUstam
Çeviri Kaynağı: US Soccer Players
Yorumlar
Yorum Gönder